دفتر وکالت / امور حقوقی و کیفری

نفقه چقدر است؟

سوال مهم بعدی که هر کسی برایش پیش می آید، آن است که مقدار نفقه زن چقد است؟ در کتاب قانون اساسی دقیقا مشخص نشده است که مقدار نفقه یک زن در چه حدی باید باشد. با این حال دو ملاک بسیار مهم در این قضیه وجود دارد و قاضی با توجه به همین دو ملاک است که تعیین می کند به هر کدام از خانم ها چقدر نفقه تعلق گیرد. شان و جایگاه زن و همچنین نیازهایی که زن دارد، تعیین می کند که مقدار نفقه او چقدر باید باشد.

پرداخت نفقه از سوی مرد بایستی به صورت ماهیانه باشد. این موضوع اگر رعایت نشود، زن می تواند به دادگاه مراجعه کرده و درخواست دریافت نفقه را بدهد. در چنین شرایطی، دادگاه یک کارشناس را برای این موضوع تعیین می کند. کارشناس مربوطه لازم است تا حتما با توجه به شان و جایگاه اجتماعی زن، نیازهایی که دارد، وضعیت اقتصادی مرد و همچنین وضعیت زندگی این افراد، میزان نفقه زن را تعیین نماید.

پس از تعیین شدن میزان نفقه زن، مرد ملزم به پرداخت کردن مقدار نفقه تعیین شده است. در صورتی که چه زن و چه مرد به مقدار نفقه تعیین شده معترض باشند، لازم است حتما تا 7 روز پس از اعلام شدن دادگاه به این رای اعتراض کنند. با وارد شدن اعتراض به میزان نفقه تعیین شده، دادگاه یک تیم سه نفره از کارشناسان نفقه را تشکیل می دهد که بررسی نهایی را بر روی میزان نفقه اعلام شده داشته باشند.

انواع نفقه

برخلاف باور بسیاری از افراد، نفقه نیز می تواند انواع و اقسام مختلفی داشته باشد. به عنوان یک خانم باید مدل های مختلف نفقه را بشناسید تا از حق و حقوق خودتان کاملا آگاه باشید و بتوانید در صورت لزوم، حق خودتان را دریافت کنید. به طور کلی نفقه ای که مرد ملزم به پرداخت آن می باشد، دو نوع نفقه زوجه و نفقه اقارب است. نفقه اقارب نیز خود به سه دسته نفقه نسبی، رضایی و سببی مربوط می شود که هر کدام را به طور کامل در ادامه توضیح می دهیم.

نفقه زوجه یا همسر

اولین مورد و اصلی ترین نوع نفقه مربوط به نفقه زوجه می شود. این مدل از نفقه را مرد به همسرش در ازای هزینه هایی که برای خوراک، پوشاک، مسکن و... صرف می شود، پرداخت می کند.

نفقه نسبی

نفقه ها و یا اقارب نسبی نیز به مواردی گفته می شوند که افراد به واسطه خط خونی با فرد در ارتباط باشند. فرزندان، پدر و مادر و جد پدری و مادری از جمله این موارد هستند.

نفقه سببی

اما مورد سببی به مواردی گفته می شود که پس از عقد کردن زن و شوهر به یکدیگر، خویشان زن و مرد به هم محرم می شوند.

نفقه رضاعی

اقارب های رضاعی به مواردی گفته می شود که طفل از مادری به غیر از مادر خودش شیر خورده باشد و به او و محارم او، کاملا محرم شود.

نحوه محاسبه میزان نفقه

نحوه محاسبه کردن نفقه دارای قواعد و فرمول خاصی نیست، بلکه مقدار نفقه را معمولا با توجه به درآمد مرد، جایگاه زن و هزینه های نسبی او در نظر می گیرند. این مقدار از نفقه توسط کارشناس نفقه که شرایط زندگی زوجین را بررسی کرده است، تعیین می شود.

نحوه پرداخت نفقه

نحوه پرداخت کردن نفقه می تواند کاملا بستگی به نظر دادگاه و شرایط زوجین داشته باشد. برای برخی از افراد به این شکل تعیین می شود که مرد ملزم به پرداخت نفقه می باشد اما به هیچ وجه اجازه و حق دیدن همسرش را بنا به دلایل خطر آفرین جانی و مالی ندارد. اما در دیگر موارد که چنین مشکلاتی وجود ندارد، نحوه پرداخت کردن نفقه معمولا به صورت ماهیانه بوده و شیوه پرداخت آن نیز به شکل توافقی بین دو نفر تعیین می شود.

میزان نفقه زن خانه دار

میزان نفقه ای که برای خانم خانه دار در نظر گرفته می شود نی همچون نفقه دیگر خانم ها با توجه به شرایط و همچنین نظر دادگاه است. اولا آن که شان خانم یعنی در چه خانواده ای بزرگ شده است و هم اکنون چه جایگاهی در اجتماع دارد و دوما با توجه به نیازهایی که دارد، مهریه او تعیین می شود. این مقدار معمولا با توجه به میزان حقوق دریافتی شوهر نیز می باشد.

نفقه زن قهر کرده

خانمی که از خانه قهر کرده باشد، چندین دلیل می تواند داشته باشد. معمولا عدم تمکین و ناشزه (نافرمان) بودن زن از جمله مهم ترین دلایلی است که سبب می شود خانم ها از خانه قهر کنند. اگر خانم هیچگونه دلیل منطقی و قانونی برای این کار نداشته باشد، مرد بایستی با رای دادگاه و یا حتی پادرمیانی ریش سفیدان و بزرگان فامیل برای برگرداندن خانمش اقدام کند. در صورتی که در چنین مواردی خانم باز هم به خانه باز نگردد، دادگاه حکم عدم تمکین را صادر می کند و به موجب این حکم، هیچگونه نفقه ای به او تعلق نمی گیرد.

گاهی اوقات نیز خانم به دلایلی همچون خطرات جانی و مالی از خانه به حالت قهر می رود. در چنین شرایطی معمولا با توجه به نظرات دادگاه، نفقه به او تعلق می گیرد و مشکلی از این بابت وجود نخواهد داشت.

در چه صورت نفقه به زن تعلق نمی گیرد؟

با وجود تمامی مسائل و مواردی که بیان شدند، نفقه زن می تواند در موادی پرداخت نشود و به طور کلی به او چیزی تعلق نگیرد. این موارد و مسائل به شکلی هستند که اگر از آن ها مطلع نباشید، می توانید در چنین شرایطی برای شما دردسر آفرین شوند. به همین خاطر نیز توصیه می کنیم تا حتما بدانید که نفقه در چه مواردی به شما تعلق نخواهد گرفت.

فوت کردن مرد و حامله نبودن خانم

بسیاری از شرایط پیش می آید که مردی فوت می کند و همسر او نیز باردار نمی باشد. در چنین شرایطی دیگر نفقه ای از اموال مرد به او پرداخت نمی شود. اما در صورت باردار بودن خانم، باید به طور حتم تا زمان به دنیا آمدن کودک، به او نفقه پرداخت شود.

طلاق در نافرمانی و عدم تمکین زن

زمانی که خانمی طلاق می گیرد تا 4 ماه پس از طلاق که دوران عده نامگذاری می شود، نفقه اش بر عهده شوهر است. این موضوع می تواند متفاوت نیز شود. در صورتی که طلاق بین زن و مرد در شرایطی رخ داده باشد که خانم در وضعیت عدم تمکین از سمت شوهر خودش باشد، نفقه ای به او تعلق نخواهد گرفت.

عقد موقت و صیغه

عقد موقت می تواند از یک ساعت تا 99 سال را شامل شود. تفاوتی ندارد که مدت زمان عقد موقت چقدر باشد، در هر صورت در این موارد هیچگونه نفقه ای به زن تعلق نمی گیرد.

ترک منزل بدون دلیل

زمانی که خانم از شوهرش نافرمانی کند و بدون دلیل موجه همچون کتک کاری، خطر جانی و مالی و... منزلش را ترک کند، هیچگونه نفقه ای به او تعلق نخواهد گرفت. بسیاری از اوقات مراجعین گمان می کنند که اگر در خانه پدر خود اقامت داشته باشند این موضوع شامل نافرمانی نخواهد شد. اما باید بدانید که حتی در صورت اقامت کردن در خانه پدر نیز باز هم خانم در وضعیت نافرمانی و عدم تمکین به سر می برد و مهریه ای به او تعلق نمی گیرد.

در این مواردی که بیان شد، نفقه به زن تعلق نخواهد گرفت و به همین دلیل نیز بهترین کار آن است که حتما پیش از انجام دادن هر کاری در هنگام دعوا، به این موضوع فکر کنید که آیا این کار در دادگاه به نفع شما خواهد بود یا به ضرر شما می باشد.